Ontvanger gelden aangesproken na vaststelling phishing‐fraude. Geen wanprestatie of OD, wel veroordeling tot terugbetalen wegens onverschuldigde betaling

De Gouden Eeuw exploiteert een juwelierszaak en houdt in dat verband een rekening aan bij ING. De bedrijfsvoering ligt in handen van een (samenlevend) stel, hij doet de sales, zij is bestuurder. De man stelt dat hij telefonisch is benaderd voor de aankoop van 15 zeer exclusieve horloges, ter waarde van een paar ton Euro. De salesman gaat vervolgens op zoek en vindt een aantal horloges. Deze neemt hij, op zicht, mee naar de winkel. Nog diezelfde week komt de koper langs in de winkel en schaft, in het tijdsbestek van een half uur, de meegebrachte horloges aan voor een bedrag van € 248.943,‐. Voor de (girale) betaling maakt hij gebruik van de computer van de winkelier. Kort daarop controleert de winkelier of het geld op de rekening staat. Dat staat er, waarna hij de horloges meegeeft. De winkelier controleert niet de identiteit van de koper, evenmin krijgt deze (direct) een factuur mee. De koper heeft, zo blijkt later, voor het overige geen opvallende kenmerken. Vennootschap X meldt zich enige dagen later bij de politie in verband met computervredebreuk/phishing. Zonder instemming/medeweten blijkt het bedrag van € 248.943,‐ van de rekening van de vennootschap aan de rekening van De Gouden Eeuw te zijn overgemaakt. De ING‐bank stelt na onderzoek vennootschap X schadeloos en spreekt De Gouden Eeuw alsook het stel dat de winkel bestiert aan op grond van wanprestatie, onrechtmatige daad, onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde verrijking.

De bank liet daartoe onderzoek plegen. Uit dat onderzoek volgt dat de betaling als ontvangen door De Gouden Eeuw voortvloeide uit zogenoemde phishing‐fraude. Volgens ING was het stel en de onderneming actief betrokken bij de fraude. Aan die stelling legt zij ten grondslag dat de gang van zaken rond de transactie zeer opmerkelijk was. Een volstrekt onbekende klant gaf opdracht voor het verzamelen van horloges tot een aanmerkelijk bedrag, deze koopt hij vervolgens op de dag dat hij deze voor het eerst ziet. Hij betaalt meer dan de juwelier vroeg en doet dat via de computer van de winkelier. Hij neemt de horloges mee zonder factuur en zonder zich te legitimeren. Betrokkenen hebben volgens ING de in de Algemene Bankvoorwaarden neergelegde zorgplicht jegens  de bank geschonden. Ook zijn zij eerder in beeld geweest bij mogelijke fraude. De Rechtbank oordeelt dat voor het kunnen aannemen van door de bank gestelde en te bewijzen actieve betrokkenheid bij fraude onvoldoende aanknopingspunten bestaan. Niet vast komt te staan dat er sprake is van wanprestatie. Evenmin komt vast te staan dat betrokkenen zich schuldig maakten aan heling of witwassen, onrechtmatig handelen en/of bestuurdersaansprakelijkheid neemt de Rechtbank dan ook niet als  voldoende vaststaand aan. Aan de hand van het bepaalde in artikel 6:203 BW oordeelt de Rechtbank dat voldoende is komen vast te staan dat er sprake was van fraude (jegens vennootschap X). De omstandigheden van het geval vormen voorts wel aanleiding om aan te nemen dat betaling van de rekening van X plaatsvond zonder rechtsgrond, zodat teruggave daarvan kan worden gevorderd. De ontvanger moet een aldus ontvangen bedrag teruggeven. Slechts indien naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid en bij ontvangst te goeder trouw terugvordering onaanvaardbaar zou zijn, kan op de verplichting tot ongedaan maken een uitzondering worden gemaakt (NJ 2003/490 ). De niet alledaagse gang van zaken rondom de transactie brengt de Rechtbank tot oordeel dat niet kan worden geoordeeld dat De Gouden Eeuw redelijkerwijze geen rekening hoefde te houden met een verplichting tot teruggave. De rechtbank veroordeelt haar dan ook tot betaling van € 248.934,‐. Voor toewijzing van onderzoekskosten van € 8.000,‐ als schadevergoeding is een wettelijke verplichting noodzakelijk. De veroordeling tot ongedaan maken van een prestatie wegens onverschuldigde betaling strekt daartoe niet, zodat die vordering wordt afgewezen.

Mr. Robert Lonis, november 2017

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Vestiging Almere​

Versterkerstraat 4B
Postbus 10058
1301 AB Almere

T: 036 5346220 F: 036 5345984
E: advocaten@okkerse-schop.nl

Vestiging Lelystad

Zilverparkkade 6
Postbus 155
8200 AD Lelystad

T: 0320 289888 F: 0320 220155
E: advocaten@okkerse-schop.nl

Okkerse & Schop Advocaten maakt voor deze website gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. Cookies zijn kleine digitale tekstbestanden die in de browser worden geplaatst bij het bezoek aan een website. Okkerse & Schop Advocaten gebruikt functionele cookies om de website naar behoren te laten functioneren. Analytische cookies worden gebruikt om het websitegebruik te analyseren en de website te verbeteren. Met het gebruik van functionele cookies en analytische cookies worden geen persoonsgegevens verwerkt. U kunt uw cookievoorkeuren op ieder moment aanpassen door de instellingen van de browser te wijzigen. Raadpleeg ons privacy- en cookie statement voor meer informatie.