Kort Geding; geen concessies en geen alleenrecht voor pionierende exploitanten van snellaadstations langs rijkswegen

In 2004 stelde de Minister het voorzieningenbeleid op verzorgingsplaatsen langs rijkswegen vast. Destijds voorzag men niet dat elektrisch en hybride rijden exponentieel zou toenemen. In 2012 verzocht de staat exploitanten van benzinestations en wegrestaurants op deze verzorgingsplaatsen om als aanvullende voorziening elektrische laadpalen te realiseren. Hoewel de Staat deze energielaadpunten door middel van een beleidswijziging als (zelfstandige) standaardvoorziening op verzorgingsplaatsen opnam, hebben de exploitanten van andere voorzieningen niet of nauwelijks energielaadpunten ontwikkeld. Fastned en Mistergreen hebben beide, na een verdelingsprocedure, voor meerdere verzorgingsplaatsen publiekrechtelijke vergunningen verkregen en privaatrechtelijke overeenkomsten met de Staat gesloten. Vervolgens hebben zij energielaadpunten gerealiseerd. De exploitanten van benzinestations hebben niet deelgenomen aan de verdelingsprocedure. Recent hebben benzinestationhouders aangekondigd ook snellaadstations, ook op locaties waar al een dergelijke voorziening van Fastned of Mistergreen aanwezig is, als basisvoorziening te willen aanleggen en daartoe de nodige stappen ondernomen. De Staat wenst daaraan mee te werken. Fastned c.s. vorderen een verbod aan de Staat om medewerking te verlenen. Zij stellen dat de Staat hen concessies voor de duur van 15 jaar heeft verleend. De duur van een concessie wordt zodanig gesteld, zij verwijzen naar de Europese richtlijn ter zake, dat de concessiehouder onder normale exploitatieomstandigheden in staat is om zijn investeringen terug te verdienen. De verleende concessie is te beschouwen als eigendom in de zin van artikel 1 Eerste Protocol EVRM. De Staat handelt volgens Fastned c.s. voorts onrechtmatig en in strijd met diverse algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

De Voorzieningenrechter overweegt dat Fastned c.s. niet hebben aangetoond dat aan hen een concessie is verleend. Dit volgt niet uit de verleende publiekrechtelijke vergunningen, noch uit de privaatrechtelijke overeenkomsten. Evenmin blijkt dat door de Staat is beoogd een exclusief recht te verlenen voor de exploitatie van laadpalen. Het huurrecht brengt ook niet met zich dat de Staat eisers moet vrijwaren van concurrentie. Fastned c.s. hebben dan ook geen exclusief recht op exploitatie van laadpalen gekregen en zij mochten er ook niet op vertrouwen dat exploitatie van deze (basis)voorzieningen door benzinestationhouders niet meer zou zijn toegestaan. Het tegendeel volgt juist uit de toelichting op het ter zake geformuleerde beleid. Nu er geen sprake is van concessies, is de Europese richtlijn niet van toepassing en faalt ook het beroep op bescherming van eigendom via het EVRM. De voorgenomen toestemming van de Staat betekent toepassing van bestaand beleid en levert geen aantasting van enig recht van Fastned c.s. op. Het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt. Er verwezenlijkt zich een bedrijfsrisico, namelijk toenemende concurrentie, het evenredigheidsbeginsel strekt niet zover dat de Staat gehouden is dit te voorkomen. Van schending van het  zorgvuldigheidsbeginsel, afweging van de betrokken belangen, is evenmin sprake. Voorts oordeelt de Voorzieningenrechter dat er geen sprake is van gelijke gevallen. Van schending van het gelijkheidsbeginsel is daarom ook geen sprake. De Staat is niet gehouden om een level playing field te creëren. De weigering van de Staat om (meer) aanvullende voorzieningen bij de exploitatie van verzorgingsplaatsen toe te staan berust op privaatrechtelijke afspraken die eerder werden gemaakt. Dat Fastned c.s. nadien de markt voor energielaadpunten betraden, kan aan de Staat niet worden tegengeworpen. De vorderingen van Fastned c.s. worden afgewezen, met veroordeling van Fastned c.s. in de kosten van het geding.

mr. Robert Lonis

Okkerse & Schop Advocaten maakt voor deze website gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. Cookies zijn kleine digitale tekstbestanden die in de browser worden geplaatst bij het bezoek aan een website. Okkerse & Schop Advocaten gebruikt functionele cookies om de website naar behoren te laten functioneren. Analytische cookies worden gebruikt om het websitegebruik te analyseren en de website te verbeteren. Met het gebruik van functionele cookies en analytische cookies worden geen persoonsgegevens verwerkt. U kunt uw cookievoorkeuren op ieder moment aanpassen door de instellingen van de browser te wijzigen. Raadpleeg ons privacy- en cookie statement voor meer informatie.