ALMERE | LELYSTAD

Coronavirus – wat betekent dit voor jouw onderneming?

036 5346220

Bel elke werkdag tussen 10 en 11 naar ons GRATIS telefonisch spreekuur voor al je vragen over ondernemingsrecht, arbeidsrecht en familierecht 

De wettelijke grondslag van corona-maatregelen

Nederland is getroffen door een nieuw coronavirus, COVID-19. De door het kabinet getroffen bestrijdingsmaatregelen worden breed uitgemeten, maar de juridische aspecten ervan worden weinig tot niet belicht.

Startpunt is de herziene Internationale gezondheidsregeling (IHR) van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO). Deze bindende regeling is in Nederland geïmplementeerd door middel van de Wet publieke gezondheid (Wpg). Alvorens de Wpg te bespreken, zij het volgende opgemerkt. De WHO heeft de mogelijkheid om juridisch niet-bindende aanbevelingen te doen over infectieziektebestrijding, inclusief de voorbereiding. De tweede opmerking is dat het met betrekking tot de bestrijding van het coronavirus opvallend stil is vanuit de Europese Unie. Dat is verklaarbaar. Artikel 168 lid 5 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie staat in de weg aan harmonisatie van nationale infectieziektewetgeving en daarmee aan dwingende maatregelen van de Europese Unie.

De Wgp maakt onderscheid tussen 4 groepen ziekten. COVID-19 behoort, net zoals MERS-CoV, SARS en de Mexicaanse griep, tot de zwaarste groep, groep A. Zoals hieronder zal blijken, heeft dat grote gevolgen.

De voorzitter van de veiligheidsregio draagt zorg voor de bestrijding van de COVID-19-epidemie. Omdat COVID-19 tot groep A behoort en er sprake is van een epidemie geeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, opdat er landelijk uniform wordt opgetreden, leiding aan de bestrijding. Op deze manier kan er landelijk uniform worden opgetreden. De minister kan aan de voorzitter van de veiligheidsregio opdragen hoe de bestrijding ter hand genomen dient te worden. Gedacht kan worden aan min of meer collectieve maatregelen zoals het controleren en ontsmetten van terreinen, gebouwen, vervoermiddelen of goederen, het sluiten van gebouwen (waaronder woningen, bedrijven, scholen en kinderopvanglocaties) of terreinen. Daarnaast kan de minister de burgemeester opdragen bepaalde maatregelen toe te passen. Daarbij kan het ook gaan om maatregelen die voor de burger geen bindend karakter hebben.

De meest verstrekkende maatregel voor een individu die (vermoedelijk) lijdt aan COVID-19, is opneming ter isolatie in een gesloten afdeling van een ziekenhuis. De bevoegdheid daartoe berust bij de voorzitter van de veiligheidsregio. Deze kan slechts besluiten tot isolatie indien de betrokkene zich niet vrijwillig ter isolatie laat opnemen. Daarnaast dient er nog aan een drietal andere cumulatieve voorwaarden te zijn voldaan. Met een rechterlijke machtiging kan de ter isolatie opgenomen persoon door een arts in het lichaam, bijvoorbeeld door bloedopname, worden onderzocht. Gelet op de verstrekkende gevolgen van isolatie wordt er voorzien in de bijstand van de betrokkene door een raadsman, die betrokkene kan bijstaan bij de rechtmatigheidstoets (zie verderop).

Een minder verstrekkende maar niettemin ingrijpende maatregel is quarantaine. Quarantaine heeft betrekking op vooralsnog gezonde personen die mogelijk besmet zijn met COVID-19. Ook hier geldt dat deze maatregel uitsluitend kan worden opgelegd indien de betrokken persoon niet bereid is om vrijwillig in quarantaine te gaan. Daarnaast moet er aan een tweetal andere cumulatieve voorwaarden zijn voldaan. Anders dan bij isolatie, die per definitie plaatsvindt in een ziekenhuis, kan, zo nodig onder voorwaarden, worden toegestaan dat de quarantaine plaatsvindt in de woning van de af te zonderen persoon. Tijdens de quarantaine wordt medisch toezicht verricht. Ook in het geval van quarantaine wordt voorzien in de bijstand van betrokkene door een raadsman.

Voor zowel isolatie als voor quarantaine geldt dat het zich daaraan onttrekken en het onbevoegd betreden van de betreffende locatie strafbaar zijn. Daarnaast is niet uit te sluiten dat een persoon die zich onttrekt aan isolatie of quarantaine en vervolgens door zijn toedoen anderen besmet civielrechtelijk aansprakelijk is.

Ten slotte kan een persoon die gevaar oplevert voor de verspreiding van COVID-19 verboden worden om beroeps- of bedrijfsmatig werkzaamheden te verrichten die een ernstig risico inhouden voor de verspreiding daarvan.

Met betrekking tot de beslissingen tot opneming ter isolatie, onderzoek en quarantaine is voorzien in een van de Algemene wet bestuursrecht afwijkende, via de officier van justitie lopende, rechterlijke toetsing en machtiging tot voortzetting van die maatregelen. De rechter hoort degene ten aanzien van wie de maatregel is gevorderd en stelt diens raadsman in de gelegenheid zijn zienswijze kenbaar te maken. Tegen de beschikking van de rechter staat geen voorziening open. Wel kan  de ter isolatie opgenomen persoon of de in quarantaine geplaatste persoon  de rechter  verzoeken de maatregel op te heffen of een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding toe te kennen. Daarvoor zou aanleiding kunnen bestaan indien de beschikking van degene die de maatregel oplegde onrechtmatig was, of in het geval dat de rechter of de officier van justitie een van de wettelijke bepalingen niet in acht heeft genomen.

Heeft u een vraag over de wettelijke grondslag van een coronamaatregel? Neem dan contact op met onze sectie arbeidsrecht. Wij beantwoorden uw vragen graag.

 

Hans Blom

Rechtsgebieden

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Rechtsgebieden (niet verwijderen)

Okkerse & Schop Advocaten maakt voor deze website gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. Cookies zijn kleine digitale tekstbestanden die in de browser worden geplaatst bij het bezoek aan een website. Okkerse & Schop Advocaten gebruikt functionele cookies om de website naar behoren te laten functioneren. Analytische cookies worden gebruikt om het websitegebruik te analyseren en de website te verbeteren. Met het gebruik van functionele cookies en analytische cookies worden geen persoonsgegevens verwerkt. U kunt uw cookievoorkeuren op ieder moment aanpassen door de instellingen van de browser te wijzigen. Raadpleeg ons privacy- en cookie statement voor meer informatie.