Beter een goede vriend dan familie

Beter een goede vriend dan familie.  De Werkloosheidswet is een zogenaamde werknemersverzekering. De verzekering wordt uitgevoerd door het UWV en biedt dekking aan werknemers in geval van inkomensverlies als gevolg van (gedeeltelijke) werkloosheid. De premie voor de werknemersverzekering(en) wordt betaald door de werkgever.

De werknemer is de verzekerde. Maar wanneer is men eigenlijk werknemer voor de Werkloosheidswet? Volgens het hoogste rechtsprekende orgaan over uitkeringskwesties (Centrale Raad van Beroep), is bepalend of er sprake is van een arbeidsovereenkomst, zoals bedoeld in de wet. Daarin worden een drietal vereisten gesteld om te kunnen spreken van een arbeidsovereenkomst:

1. Er dient voor de werknemer een verplichting te zijn tot het verrichten van arbeid;

2. De werkgever moet daarvoor aan de werknemer loon betalen;

3.  Er dient sprake te zijn van een gezagsverhouding tussen de werkgever en de werknemer.

Bij het vaststellen van een arbeidsovereenkomst dient voorts rekening te worden gehouden met alle omstandigheden van het geval, in onderling verband bezien. Niet alleen dient te worden stilgestaan bij de rechten en verplichtingen die door partijen bij het aangaan van de overeenkomst zijn vastgelegd, maar ook dient te worden stilgestaan bij de wijze waarop partijen uitvoering hebben gegeven aan hun overeenkomst en aldus daaraan inhoud hebben gegeven.

Wanneer een werkgever ervoor kiest om familie als werknemer in dienst te nemen, dan is er volgens het UWV in beginsel sprake van een verzekeringsplicht van die werknemer, tenzij er sprake is van afwijkende omstandigheden of voorwaarden. Die afwijkende omstandigheden of voorwaarden kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op de beloning, werktijden en de mogelijkheden om vakantie te genieten. Dat familie verplicht verzekerd dient te zijn, lijkt op zichzelf niet vreemd. Maar toch is er iets opmerkelijks.

In de rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep ligt namelijk als uitgangspunt vast dat het bestaan van een arbeidsovereenkomst niet snel wordt aangenomen wanneer een kind in dienst is van zijn ouder. De vereiste gezagsverhouding, om te kunnen spreken van een arbeidsovereenkomst, zal vaak ontbreken. Dit sluit de mogelijkheid niet uit dat de ouder werkgeversgezag uitoefent over het kind, maar dat kan alleen worden aangenomen als de omstandigheden van het geval hierop duidelijk wijzen.

Bij dit uitgangspunt van de Centrale Raad van Beroep wordt door het UWV dankbaar aangesloten. Bovendien trekt het UWV deze lijn door tot andere werknemers die in familiaire verhouding staan tot de werkgever. Kortom, bij familie geldt als uitgangspunt dat de werknemer verplicht is verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Wanneer diezelfde verplicht verzekerde werknemer een beroep doet op de Werkloosheidswet, dan loopt hij een groot risico achter het net te vissen, omdat de vereiste gezagsverhouding ontbreekt, om te kunnen spreken van een arbeidsovereenkomst. En juist die arbeidsovereenkomst is de sleutel voor toegang tot de Werkloosheidswet.

Op basis van het vorenstaande kan wel worden geconcludeerd dat voorzichtigheid geboden is wanneer u als werkgever overweegt om familie in dienst te nemen, of wanneer u als werknemer overweegt om bij familie in dienst te treden. En als u dat doet, dan is het geboden de gang van zaken zo formeel mogelijk feitelijk vorm te geven én vast te leggen.

Roy van Wolferen – sectie arbeidsrecht- april 2015

Okkerse & Schop Advocaten maakt voor deze website gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. Cookies zijn kleine digitale tekstbestanden die in de browser worden geplaatst bij het bezoek aan een website. Okkerse & Schop Advocaten gebruikt functionele cookies om de website naar behoren te laten functioneren. Analytische cookies worden gebruikt om het websitegebruik te analyseren en de website te verbeteren. Met het gebruik van functionele cookies en analytische cookies worden geen persoonsgegevens verwerkt. U kunt uw cookievoorkeuren op ieder moment aanpassen door de instellingen van de browser te wijzigen. Raadpleeg ons privacy- en cookie statement voor meer informatie.